Türkiye’nin başrolünde yer aldığı Tahıl Koridoru muahedesi, Ukrayna-Rusya ortasındaki savaşın akıbetinden dolayı askıya alınmıştı. Rus uzman Alexandra Prokopenko, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yine devreye girerek Vladimir Putin’i aradığını ve kısa müddette yeni bir diplomatik muvaffakiyete imza attığını gündeme getirdi.
Haber 7 – ÖZEL
22 Temmuz 2022’de Türkiye Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler; Rusya Federasyonu ve Ukrayna Cumhuriyeti ortasında imzalanan Tahıl Koridoru mutabakatı, önümüzdeki 10 gün içerisinde 5’inci ayını dolduracak.
Ukrayna ve Rusya’nın tahıl üretimindeki hissesi, dünya genelindeki açlık oranlarının 2021’de tüm vakitlerin rekorunu kırması (World Food, 2021) ve savaşın gidişatı düşünüldüğünde Tahıl Koridoru muahedesi elzemdi ve her bölümün takdirini toplamıştı.
Avrupa Birliği’ne üye ülkeler ve Birleşik Krallık, ABD; Kanada, Afrika, Asya ve Latin Amerika’daki ülkelerin tamamı Türkiye’nin mutabakattaki kilit rolünü benimsemiş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın stratejik zekâsına vurguda bulunmuştu.
12,2 MİLYON TON TAHIL
Kiev ile Moskova ortasında mekik diplomasisi yürüten Türkiye, Ukrayna limanlarından 12,2 milyon ton tahıl ve hububatın talepte bulunan ülkelere gönderilmesinin önünü açtı.
Anadolu Ajansı’nın ulaştığı bilgiler doğrultusunda, birinci geminin hareket ettiği 1 Ağustos’tan 27 Kasım’a kadarki 3 aylık dönemde yüzlerce gemi İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından geçip alım yapan ülkelere gerçek menzil aldı.
Ancak Avrupa Birliği ve ABD, Rusya Federasyonu üzerindeki ambargoyu hafifletmeyince Rus limanlarından ihracat yapılmadı.
Üstelik Ukrayna’nın Rus mevzilerindeki saldırganlığı artınca Vladimir Putin, Tahıl Koridoru mutabakatını askıya aldıklarını açıkladı.
Özellikle Ukrayna’nın Kırım ile Rusya’yı birbirine bağlayan Kerç Köprüsü’nü 8 Ekim’de bombalaması, Moskova’nın bu atakta bulunmasının önünü açmıştı.
Ancak Vladimir Putin’in bu kararı yalnızca iki gün sürdü.
Rusya Merkez Bankası’nın eski çalışanı Alexandra Prokopenko, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gerek Rusya gerekse Vladimir Putin üzerindeki tesirini Carnegie Endowment isimli fikir kuruluşunda gündeme taşıdı.
İLİŞKİLER TÜRKİYE LEHİNE DEĞİŞTİ
ABD menşeili Carnegie Endowment’te ‘Rusya’nın Tahıl Muahedesine Geri Dönüşü, Türkiye’nin Artan Tesirinin Bir İşareti’ başlıklı makaleyi kaleme alan Alexandra Prokopenko, Rusya ile Türkiye ortasındaki ilgilerin Türkiye lehine değiştiğini, bilhassa son 8 ayın belirleyici olduğunu vurguladı.
Erdoğan’ın Putin üzerindeki nüfuzuna değinen Prokopenko şu sözleri kullandı:
“Moskova, Ukrayna tahıl mutabakatından çekildikten sonra, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rusya’yı mutabakata geri döndürmesi ve Ukrayna tahıl ihracatını engelleme fikrinden vazgeçirmesi yalnızca iki gün sürdü.
Bu bilakis dönüşün suratı, Ankara’nın Moskova üzerindeki tesirinin son sekiz ayda ne kadar arttığını ve ilgiler istikrarının büyük ölçüde Türkiye’nin lehine değiştiğini gösteriyor.”
‘U DÖNÜŞÜ’ VURGUSU
Makalenin devamında Ukrayna’nın Kerç Köprüsü ve Sivastopol Limanı’na yaptığı atakları işleyen Alexandra Prokopenko, Vladimir Putin’in ‘U dönüşü’ yaptığı imasında bulunarak, Erdoğan’ın kararlılığına değindi:
“Rusya’nın mutabakattan çekilmesini takip eden birkaç gün içinde Erdoğan, ‘Her ne kadar Rusya kendisi için birebir kolaylıkların gösterilmemesi sebebiyle bu mevzuda mütereddit davransa da biz insanlığa hizmet için çabamızı kararlılıkla sürdüreceğiz’ diye konuştu ve Putin ile telefonda görüştü; akabinde Moskova birdenbire U dönüşü yaptı ve muahedeye geri döndü.
Ayrıca, Rusya Devlet Lideri “her durumda” Rusya’nın Ukrayna tahılının Türkiye’ye ihracatını engellemeyeceğine kelam verdi. Diğer bir deyişle, Rusya mutabakattan tekrar çekilse bile, Ukrayna tahılını Karadeniz limanlarından çıkarmak tekrar de mümkün olacak.”
“RUSYA ARTIK TÜRKİYE’YE BAĞIMLI”
Türkiye ile ilgilerin geçmişe göre Rusya’nın aleyhine ilerlediğini, Rusya’nın açık açık Türkiye’ye bağımlı hale geldiğini belirten Alexandra Prokopenko, iki ülke ortasındaki 47 milyar dolarlık ticaret hacminin altını çizerek makalesine şöyle devam etti:
“Özellikle teknoloji mallarının ithalatında çok değerli bir büyüme yaşandı: Dünyanın geri kalanından (Çin dâhil) Rusya’ya yapılan teknoloji ithalatı kıymetli ölçüde düştüğünden, teçhizat bakımı ve öbür üretim süreçleri için Rusya, artık Türkiye’ye bağımlı.
Türkiye, Avrupa’dan teknoloji eserlerinin teslimatı için bir aktarma merkezi haline gelmiş üzere görünüyor. Örneğin İtalya, Türkiye’ye mal tedarikini kıymetli ölçüde artırırken, Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı da misal oranlarda arttı.
Ağır yaptırımlar altındaki Rusya için Türkiye, Rus şirketleri ve vatandaşları için Avrupa’ya açılan tek pencere haline geldi.”
Diğer taraftan Tahıl Koridoru muahedesinin 19 Kasım Cumartesi günü sona ermesi bekleniyordu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir kere daha devreye girerek muahedenin 120 gün müddetle uzatıldığını dünya kamuoyu ile paylaştı.
rusya, Türkiye, SİYASET Haberleri
https://www.haber7.com/siyaset/haber/3285342-cumhurbaskani-erdoganin-tek-telefonu-putinin-u-donusune-yetti-rusyanin-kalbinden-carpici-yorum