Antalya’nın Finike ilçesinde, 1800’lü yıllarda inşa edilen meskenlerinin çatısında, bölgedeki narenciye ve öbür tarım eserleri ticaretinin kayıt altına alındığı Osmanlıca yazılı defter bulundu.
Antalya Valiliği’nin Finike ilçesindeki tarihi yapıları restore ve düzgünleştirme çalışmaları kapsamında, üzerinde hilal el işlemelerinin de bulunduğu tarihi meskenin çatı katında, 100 yıl öncesindeki ticareti faaliyetlerin kayıt altına alındığı Osmanlıca defter bulundu. Tarihi konutların onarım çalışmalarında vazifeli, Antalya Valiliği Kültür Varlıkları Ünitesi’nden muhafaza ve onarım uzmanı Cemil Karabayram, 2022 başında, bölgede tarihi bedel taşıyan meskenlere yönelik müdafaa ve onarım çalışmalarına başladıklarını belirtip, “Bu konut, Baysarı ailesine ilişkin değerli yapı. Bu yapı, benim yüksek lisans proje çalışmalarım kapsamında da ele aldığım bir yapıydı” dedi.
Restorasyon projesi kapsamında ‘Narenciye Müzesi ve Tadım Merkezi’ olarak da planlanan yapıda bulduğu, tarihi 100 yıl öncesine ilişkin kayıt defteriyle ilgili bilgi veren Karabayram, “O periyot aile fertlerinden müsaade aldık konuta girmek için çatı katında bir bilgiye rastladık. Osmanlıca yazılı bir deftere ulaştık. Uzmanlarca çevirisi yapıldı. 1880’lerin başında birinci katı, 1900’lerin başında da ikinci katı inşa ediliyor. Çatı katında bulduğumuz bilgi, aslında Antalya ve Finike açısından değerli. Portakalın tarihinden narenciye üretimi, hangi ilçelere buradan ne kadar eser gönderildiği, kaç kişinin yaşadığı, bölgedeki depolara kadar birçok data içeriyor. Çevirisi yapıldıktan sonra defteri aile bireylerine teslim ettik. Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy, valimiz Ersin Yazıcı ve Antalya Milletvekili Atay Uslu büyük takviye veriyor, müze ve tadım merkezine dönüşünce inşallah burada sergilenecek” diye konuştu.
Tarihi defterin çevirisini yapan Türkoloji uzmanı Ramazan Özpınar, 29’ar satırdan oluşan 76 yapraklı yapıtın rika yazı ile yazıldığını belirterek, “Osmanlı Türkçesi hususiyetleri taşıyor. Yapıtın bir yerinde tarihle ilgili bir nota rastladım. 13 Temmuz 1929 olarak görülüyor ancak yapıtın daha eskiye dayandığını lisan özelliklerinden yola çıkarak düşünüyorum. Eser içeriğinde, Antalya’nın hal ve ambar olarak çiftliklerden yapılan sevkiyatları ayrıntılı formda yer alıyor. Kalem kalem tüm hesaplar yapılmış, buna yönelik bir kayıt defteri. Portakalla ilgili de ayrıntılı bilgiler veriliyor. Malın kimden alındığı, çeşidi, nereye gittiği ayrıntılı yazıyor. Finike portakalı, buğday, arpa, pirinç ve başka bakliyat eserleri de yer alıyor” dedi.
Finike’de esaslı narenciye üreticisi Baysarı ailesine ilişkin tarihi konutun mirasçılarından, eski Antalya milletvekili Mehmet Baysarı ise “Dedem Mehmet Baysarı tarafından 1800’lerde yapının inşasına başlanmış. Birinci katı 1800’ün ortalarında bitirilmiş, ikinci katı 1900’lerin başında inşa edilmiş bir konut. Ailemize ilişkin bir mesken. Bizim de çocukluğumuzun geçtiği, 1965 yılına kadar içinde yaşadığım ailemizin hayat alanı. Narenciye bahçesinin içine yapılmış bir bina. Bahsedilen defter de dedem Mehmet Baysarı’ya ilişkin. O günkü ticari faaliyetleri hem narenciye hem ambarlarla ilgili bilgileri içeren bir doküman niteliğinde. Bölgede yapılan hem ticaret hem narenciye üretiminin, nereye gönderildiğinin evrakı olarak bizim için kıymet taşıyor. Antalya Valiliği’nin dayanaklarıyla burayı özgününe uygun biçimde inşallah restore edeceğiz” diye konuştu.
Antalya, osmanlıca, YENİ Haberleri
https://www.haber7.com/guncel/haber/3285527-200-yillik-evin-catisindan-osmanlica-kayit-defteri-cikti